Rodzaje wyciągów w pracowniach protetycznych i ich zastosowanie - jaki rodzaj wyciągu wybrać?
W pracowniach techniki dentystycznej pracuje się z materiałami, które generują zupełnie różne frakcje pyłu. Gips i akryl produkują cięższy materiał opadający, PMMA z obróbki wytwarza aerozol o granulacji 1–10 µm, a pył cyrkonowy z frezarek CAD/CAM jest submikronowy i wymaga filtracji klasy H. Dlatego dobór odpowiedniego systemu odciągowego decyduje nie tylko o czystości stanowiska, lecz także o zdrowiu technika i trwałości urządzeń. Zatem jak dobrać odpowiedni wyciąg?
Pełną ofertę wyciągów do pracy przy akrylu i CAD/CAM znajdziesz w kategorii Wyciągi protetyczne.
Wyciągi workowe - do akrylu i gipsu
Systemy workowe to konstrukcje oparte na dużym worku filtracyjnym, który pełni jednocześnie funkcję zbiornika i filtra wstępnego. Najczęściej wybierane do pracowni, które wykonują duże ilości prac z akrylu i gipsu. Mają bardzo stabilny przepływ i wysoką odporność na nagły wzrost zapylenia. Popularny model to Renfert Vortex Compact.

Zastosowania:
-
szlifowanie protez akrylowych,
-
obróbka gipsu i modeli diagnostycznych,
-
prace wstępne przy koronach kompozytowych,
-
stanowiska manualne wykorzystywane przez wielu techników.
Zalety systemów workowych:
-
duża pojemność na materiał,
-
równomierny przepływ powietrza,
-
łatwa wymiana worka,
-
odporność na większe i cięższe frakcje pyłu.
Dobrze sprawdzają się tam, gdzie intensywność prac jest wysoka, a materiał obrabiany ma dużą masę.
Wyciągi bezworkowe – cyklonowe i kasetowe do precyzyjnych prac
Systemy bezworkowe działają w oparciu o cyklonowy rozdział większych cząstek, a następnie filtrację kasetową lub HEPA. Dzięki temu radzą sobie z ultradrobnych cząstek, które w systemach workowych mogłyby przejść przez włókninę. Dobry wyciągiem bezworkowym jest Silent Compact.

Najważniejsze cechy:
-
wysoka skuteczność przy drobnym pyle PMMA i cyrkonie,
-
stabilna praca nawet przy małych, unoszących się cząstkach,
-
możliwość pracy ciągłej bez ryzyka przegrzania turbiny.
Zastosowania:
-
obróbka prac frezowanych,
-
prace przy koronach z PMMA,
-
prace z żywicami z druku 3D,
-
precyzyjne detale wykonywane w CAD/CAM.
Wyciągi przeznaczone do frezarek CAD/CAM
Wyciągi stosowane przy frezarkach różnią się konstrukcyjnie od standardowych systemów manualnych. Obróbka cyrkonu, kompozytu i PMMA generuje aerozol, który nie może być usuwany klasycznymi rozwiązaniami. Szczególnie polecamy wyciąg Silent Compact CAM.

Wymagania systemów CAD/CAM:
-
filtracja HEPA H13 lub H14,
-
pełna szczelność komory filtracyjnej,
-
duże podciśnienie (15–22 kPa),
-
stabilna praca ciągła przy wysokiej prędkości obrotowej turbiny,
-
brak wibracji, które mogłyby wpłynąć na tor narzędzia w frezarce.
Dlaczego Frezarki CAD/CAM potrzebuje innego odciągu niż akryl?
Pył cyrkonowy ma granulację nawet 0.2–1 µm, a to frakcja, która nie poddaje się zwykłemu filtrowi M. Układy HEPA zatrzymują >99.995% takich cząstek, co chroni technika i elektronikę frezarki.,
Wyciągi do jednego stanowiska – mobilne, kompaktowe, dokładne
Wyciągi jednostanowiskowe są projektowane do standardowych prac protetycznych i manualnych. Jeśli zależy Wam na cenie to polecamy sprawdzić wyciąg JT-26, który można zakupić już za kilkaset złotych. Ciekawym rozwiązanie do pracy mobilnej i do szkoleń jest wyciąg mobilny Silent XS.

Charakterystyka
-
przepływ 150–250 m3/h,
-
podciśnienie 7–12 kPa,
-
niskie zużycie energii,
-
niski poziom hałasu.
Stosowane w gabinetach protetycznych i małych pracowniach.
Wyciągi wielostanowiskowe — systemy kolektorowe dla dużych laboratoriów
Systemy projektowane do obsługi 2-4 stanowisk jednocześnie. W większych pracowniach polecamy wyciągi takie jak Silent TS2, który posiada 4 końcówki - niezależnie działające od siebie. Do tego jest cichy i posiada wystarczającą moc, aby poradzić sobie z większością obrabianych materiałów.

Parametry
-
przepływ 300–800 m3/h,
-
automatyczna regulacja mocy,
-
monitoring przepływu i stanu filtrów,
-
możliwość podłączenia: piaskarek, stołów roboczych, frezarek.
To rozwiązanie dla większych pracowni.
5 rzeczy, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze wyciągu do pracowni protetycznej
Dobór właściwego systemu odciągowego w laboratorium protetycznym nie może bazować tylko na tym, „czy ciągnie wystarczająco mocno”. Każdy model różni się konstrukcją turbiny, szczelnością, filtracją i charakterystyką pracy ciągłej. Poniżej konkretne parametry, które faktycznie decydują o jakości i bezpieczeństwie pracy.
1. Rodzaj silnika i charakterystyka pracy
Silnik jest sercem wyciągu i determinuje trwałość, kulturę pracy oraz zdolność do pracy ciągłej.
Na co zwrócić uwagę?
-
czy silnik jest szczotkowy czy bezszczotkowy,
-
poziom wibracji przy długiej pracy,
-
odporność na nagrzewanie,
-
stabilność obrotów przy wzroście oporu filtra.
Dlaczego to ważne:
Przy obróbce cyrkonu lub PMMA silnik musi pracować stabilnie przez wiele godzin i utrzymywać stałe podciśnienie. Przestarzałe silniki szczotkowe łatwo tracą moc przy zapchanym filtrze.
2. Typ i klasa filtracji
To najważniejszy parametr dla bezpieczeństwa pracy.
Istotne elementy:
-
prefiltr (do dużych frakcji gipsu i akrylu),
-
filtr główny (klasa M – standard w pracowniach),
-
filtr HEPA (H13/H14 – wymagany przy CAD/CAM, submikronowych pyłach i postprocessingu 3D).
Dlaczego to ważne:
Pył cyrkonowy ma nawet 0.2–1 µm i przenika przez większość tanich filtrów. HEPA H14 zatrzymuje 99.995% takich cząstek.
3. Podciśnienie (kPa)
Najważniejszy parametr roboczy przy zasysaniu drobnych i ciężkich frakcji.
Zalecane wartości:
-
prace manualne: 8–12 kPa,
-
PMMA, kompozyt: 12–15 kPa,
-
CAD/CAM, cyrkon: 15–22 kPa.
Dlaczego to ważne:
Nawet jeśli przepływ (m3/h) jest wysoki, bez podciśnienia wyciąg będzie słabo zbierał cięższe cząstki.
4. Przepływ powietrza (m3/h)
Przepływ określa objętość powietrza, którą wyciąg przemieszcza, ale należy interpretować go ostrożnie.
Realne zakresy:
-
jedno stanowisko: 150–250 m3/h,
-
prace intensywne: 250–350 m3/h,
-
laboratoria wielostanowiskowe: 300–800 m3/h.
Uwaga:
Przepływ nominalny mierzony jest bez obciążenia — w praktyce może spaść o 30–50%.
5.Poziom hałasu (dB)
Ergonomia pracy w laboratorium zależy od akustyki.
Typowe zakresy:
-
mniejsze jednostki: 55–65 dB,
-
większe systemy odciągowe: 65–75 dB,
-
systemy premium: 50–60 dB.
Dlaczego to ważne:
Laboratoria, w których wyciąg pracuje bez przerwy, odczują różnicę nawet kilku dB, bo skala jest logarytmiczna.
Podsumowanie
| Typ systemu | Materiały | Filtracja | Podciśnienie | Najlepsze zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| Workowy | gips, akryl | worek + filtr M | 8–12 kPa | standardowe prace manualne |
| Bezworkowy cyklonowy | akryl, PMMA, kompozyt | kasetowy + prefiltr | 10–15 kPa | prace precyzyjne, druk 3D |
| Bezworkowy HEPA | PMMA, cyrkon | H13 / H14 | 15–22 kPa | frezarki CAD/CAM |
| Wielostanowiskowy | gips, akryl, CAD/CAM | filtr M lub HEPA | 12–20 kPa | duże laboratoria |